Tenzile Rüstemhanlı
Batı Azerbaycan’da Azerbaycan halkına ait kültürel mirasın kasıtlı olarak yok edilmesi, özel dikkat gerektiren konulardan biridir. Ermenistan, Azerbaycan halkının yüzyıllar boyunca kendi ata-baba topraklarında yaşadığı ve burada zengin bir maddi-kültürel miras oluşturduğu gerçeğini sistematik biçimde inkâr etmeye ve tarihsel hafızadan silmeye çalışmıştır.
Azerbaycan halkının binlerce yıl boyunca Batı Azerbaycan’da oluşturduğu tarihî anıtların, camilerin, mezarlıkların, yerleşim yerlerinin ve diğer kültürel miras örneklerinin yok edilmesi, yalnızca tek tek yapıların ortadan kaldırılması anlamına gelmemektedir. Bu durum, bütünüyle bir halkın söz konusu coğrafyadaki tarihî ve kültürel varlığına ilişkin izlerin silinmesine yönelik bir politika niteliğindedir.
Özellikle vurgulanmalıdır ki Azerbaycan kültürüne ait anıtların kasıtlı olarak yok edilmesi, kökenlerinin değiştirilmesi veya tamamen ortadan kaldırılması; bölgenin tarihî ve kültürel görünümünü çarpıtmayı ve geçmişi yeniden yazmayı amaçlamaktadır. Bu tür yıkıcı yaklaşım, kültürel çeşitliliğe karşı hoşgörüsüzlüğün, ayrımcılığın ve tarihî mirasa yönelik vandalizmin açık bir göstergesidir.
Ermenistan topraklarında Azerbaycan halkına ait kültürel izlerin sistematik biçimde ortadan kaldırılması, uluslararası hukukun kültürel mirasın korunmasına ilişkin ilkeleriyle çelişmektedir. Bu bakımdan, 1954 tarihli Lahey Sözleşmesi ve UNESCO çerçevesinde kabul edilen uluslararası yükümlülüklerin gereklerinin yerine getirilmesi; Batı Azerbaycan’daki Azerbaycan kültürel mirasının durumunun uluslararası düzeyde araştırılması, belgelenmesi ve korunması büyük önem taşımaktadır.
Batı Azerbaycan’ın kültürel mirası yalnızca geçmişimizin bir yadigârı değildir; aynı zamanda Azerbaycan halkının bu topraklarla olan tarihî bağını ortaya koyan önemli maddi kanıtlardan biridir. Bu nedenle söz konusu mirasın korunması, yok edilen anıtların akıbetinin uluslararası kamuoyunun dikkatine sunulması ve kültürel mirasımıza yönelik tahribatın objektif biçimde belgelenmesi temel önceliklerden biri olmalıdır.

0 Yorumlar